#11: Als Je Partner ADHD heeft 🫶🏽
En jij niet.
Hi,
Deze editie zou eigenlijk op Valentijnsdag verschijnen. Maar - trouwe lezers kennen het riedeltje onderhand - er kwam van alles tussen.
Desalniettemin wilden we heel graag de partners van adhd’ers in het zonnetje zetten. Want god mag weten dat adhd vaak geen pretje is. Maar voor partners van adhd’ers kan het ook pittig zijn om met een partner te leven die moeite heeft zich te concentreren en dingen te onthouden, afdwaalt tijdens gesprekken, impulsief is en/of worstelt met mood swings (om maar wat te noemen).
In dit kader ‘interviewden’ we onze geliefden, niet-adhd’ers, over hun ervaringen met ons (zowel positief als minder positief), wel-adhd’ers. Dat interview ging gepaard met iets te veel dirty martini’s bij Stacks (aanrader trouwens!) in Amsterdam. 🍸
Verder hadden we een heel leuk gesprek met coach en relatietherapeut Edward de Boer. Hij vertelt onder andere over de disbalans die in een relatie kan ontstaan als een van de twee partners adhd heeft. En vooral wat je er samen aan kunt doen om dichter bij elkaar te komen. Want, en dat is het goede nieuws, adhd hoeft de liefde absoluut niet in de weg te staan.
Veel leesplezier! ❤️
x
Team Hyperfocus
In gesprek met onze niet-adhd partners. 🎤
Hoi niet-adhd partners! Voor de lezers, wie zijn jullie?
K: ‘Ik ben Kasper, art director en Carly is mijn vrouw. We zijn 3 jaar samen.’
S: ‘En ik ben Sebas, de man van Eline en brand director van beroep.’
Ok dan, daar gaan we:
Hoe is het om een partner te hebben met adhd? Wat is er leuk en minder leuk aan?
K: ‘Het is nooit saai. De nieuwsgierigheid en het speelse is erg leuk aan adhd. Toen ik Carly leerde kennen, was ze dol op mos (nu niet meer, red.) en onze eerste date was daarom in het park, waar ze op zoek was naar mos. Die oprechte interesse was nieuw voor mij en daardoor direct aantrekkelijk. Dat is nog steeds zo en er ligt ook altijd een volgende interesse op de loer. Ik hou van die energie. Het is ook iets wat haar rommelig maakt. Ik begreep dat eerst niet, maar nu ik weet dat dit gelinkt is en zie hoeveel moeite het kost om ermee om te gaan, begrijp ik de werking van adhd steeds beter. Dat maakt de rommel er niet minder op. Ik ben erg neurotisch, dus ik vind het eigenlijk niet zo erg om op te ruimen.’
S: ‘Het leukste is, zoals Kasper ook al zegt, dat het nooit saai is. Voorspelbaarheid en binnen de lijntjes kleuren hebben bij mij altijd recalcitrantie opgeroepen. Hierin hebben Eline en ik elkaar sowieso gevonden, denk ik. Natuurlijk zijn we volwassener geworden en hebben we kinderen waardoor we een veel rustiger leven leiden dan tien jaar geleden, maar de gezamenlijke weerstand tegen tuttigheid is een stabiele bindende factor in onze relatie.’
K: ‘Carly worstelt zelf het meest met haar adhd, maar een deel ervan blijft moeilijk om als partner mee om te gaan. Ik reageer instinctief verongelijkt als haar gedrag bijvoorbeeld buitenproportioneel onredelijk lijkt. De pieken en dalen zijn zoveel hoger en lager dan wat ik gewend ben. Dat heeft impact en ik heb veel moeten afleren om kalm te blijven. Uiteindelijk blijkt het probleem (voor mij) meestal niet zo’n probleem, de grote emoties van adhd laten het alleen soms zo klinken. Eigenlijk is dát mijn minst favoriete ding aan adhd. Nooit saai heeft ook een andere kant van de medaille. Het is een continue leercurve.’
S: ‘Aan de andere kant is de onvoorspelbaarheid soms ook lastig. Een dag van te voren is moeilijk te zeggen of Eline behoefte heeft aan rust of juist rusteloos is. Daarin zitten we ook zeker niet altijd op één lijn, maar ik denk dat in geen enkele relatie beide partijen altijd hetzelfde willen. Maar als Eline het op d’r heupen krijgt en ze een plan in d’r hoofd krijgt om iets te ondernemen is het moeilijk daar tegenin te gaan, ook als ik merk dat het voor haarzelf beter is als ze het even rustig aan zou doen. Maar bovenal is het soms moeilijk voor mij om te zien hoe adhd het leven voor Eline onnodig ingewikkeld kan maken. En dat daar, behalve er veel samen over praten, en er voor haar zijn er niet veel meer is wat ik daar aan kan doen.’
Jullie partners kregen allebei pas op ‘latere’ leeftijd de diagnose adhd. Hoe was dat voor jullie? Zijn er voor jullie ook puzzelstukjes op z’n plek gevallen?
S: ‘Zeker weten. Ik ben opgegroeid met een zus die al op jonge leeftijd al was gediagnosticeerd, waardoor ik veel dingen herkende en het niet als een grote verbazing kwam. Maar doordat Eline zo leergierig is en veel aan zelfontplooiing doet, heb ik nog veel meer geleerd over adhd. Waardoor ik veel dingen een plek kan geven, wat heeft geleid tot minder discussie en frictie in onze relatie. Ergernissen die ik aan adhd kan koppelen hou ik voor mezelf, want Eline erop wijzen geeft haar alleen nog maar een erger rot gevoel over iets waar ze weinig controle over heeft. Wat het mij ook heeft geleerd is dat ik me blijkbaar omring met mensen met adhd hebben, naast mijn zus en mijn vrouw kies ik ook business partners en vrienden uit die of wel gediagnosticeerd zijn, of helemaal in het plaatje passen en geen behoefte hebben aan een diagnose. I ❤️ adhd.’
K: ‘Ik heb daar geen referentiekader voor, Carly had haar diagnose al toen ik haar leerde kennen. Ik denk dat puzzelstukjes sowieso wel op hun plek vielen, ik had hiervoor geen adhd-ervaring en zat veel in mijn eigen hoofd. Het heeft in elk geval veel zelfreflectie afgedwongen. Het proces is denk ik hoe dan ook zwaar. Aan de andere kant heeft het me wel empathischer gemaakt. Ik begrijp beter wanneer iets adhd is in plaats van persoonlijkheid - en daardoor vind ik sommige puzzelstukjes minder erg.’
Merken jullie verschil tussen pre- en post-diagnose?
S: ‘Ja. Ik denk dat het veel rust heeft gebracht, in de eerste plaats voor Eline, maar ook voor mijzelf. Als je iets begrijpt en accepteert, valt er zoveel frustratie weg. Je kan jezelf verdiepen in manieren om de omgang beter te maken. Dit maakt een wereld van verschil. Ik weet wanneer ik Eline met rust moet laten, ik weet wanneer ik wel de discussie aan moet gaan, maar het allerbelangrijkste is dat ik haar zo makkelijk kan helpen met dingen die voor mij maar een klein gebaar zijn en voor haar een groot verschil maken. Zoals simpele reminders of een agenda maken voor wanneer ik weg ben voor werk. En als ik eerlijk ben, maken die mijn eigen leven ook een stuk makkelijker.’
K: ‘Ik weet dat dus niet echt. Dit is misschien wel vergelijkbaar: er is voor mij duidelijk verschil tussen Carly thuis en op vakantie. Het maakt ‘valkuilen’ zichtbaar, die voor mij kenmerkend zijn voor haar adhd. Het zijn meestal voedselgerelateerde routines (vergeet te eten, wordt hangry) en die versnellen het proces van die grote emoties ook enorm. Overprikkeling ligt altijd op de loer. Ik probeer daar sowieso wel rekening mee te houden, vooral bij het plannen van vakantie. Haar adhd zorgt ervoor dat ze deze behoeftes zelf structureel vergeet, maar ik vind het niet zo erg daar aan te denken. De vakanties zijn door de bijbehorende extra planning voor mij zo eigenlijk ook beter geworden, vergelijkbaar met Sebas.’
Wat zijn tips voor mensen zonder adhd, die een partner met adhd hebben?
K: ‘Leer wat adhd precies is. Begrijp het verschil tussen persoonlijkheid en ‘conditie’, wat waarschijnlijk voor iedereen anders is. Wat zijn eerlijke verwachtingen met betrekking tot gedragsverandering, want adhd zelf kan niet veranderd worden. Carly kan zich gelukkig goed uiten en communiceren over je behoeften is altijd belangrijk, adhd of niet. Zoals ik al zei: hoogtepunten zijn hoger, de dieptepunten lager. Maar uiteindelijk is de uitkomst voor haar altijd zwaarder dan voor mij: adhd zit zichzelf het meest in de weg.’
S: ‘Negeer niet dat het er is, leer het te begrijpen, praat veel met je partner over wat het voor hen betekent en leer daarmee omgaan. Maar realiseer je ook waarom je bent gevallen op iemand met adhd. Ik gok dat veel mensen gevallen zijn op hun avontuurlijkheid en creativiteit, dus probeer die razernij niet te temmen. Ga erin mee wanneer je daar behoefte aan hebt, maar als het je soms te veel is (en dat is het soms) stuur ze dan naar buiten en ga zelf lekker op de bank liggen om bij te komen. Focus niet alleen op negatieve kanten, maar juist op de dingen die adhd’ers zo fucking leuk maken.’
Bedankt lieve niet-adhd partners!
🥹💖
We vroegen een relatietherapeut waarom het soms lastig (én leuk is) om een relatie te hebben met een adhd’er. 🌪️
Om nog wat meer inzicht te krijgen in de specifieke uitdagingen van een relatie met een adhd’er, spraken we met Edward de Boer. Hij is coach en relatietherapeut in Amsterdam, en onder andere gespecialiseerd in relaties waarin één of beide partners adhd heeft.
Ha Edward. Wat zijn zoal veelvoorkomende relatie uitdagingen als één van de twee partners adhd heeft?
Edward de Boer: ‘Wat ik veel zie in mijn praktijk, is een disbalans in de relatie. Dit ontstaat vooral wanneer de adhd-partner zich niet bewust is van zijn of haar diagnose. De niet-adhd-partner loopt dan de ‘gaten dicht’, zoals ik dat noem. Oftewel, de niet-adhd partner neemt, vaak onbewust, extra verantwoordelijkheden op zich. Dat kan zowel praktisch zijn, zoals opruimen, planning en financiën, als emotioneel. Denk bijvoorbeeld aan steun bieden bij stemmingswisselingen of impulsiviteit. Dit leidt tot een ouder-kind dynamiek, waardoor de gelijkwaardigheid in de relatie verdwijnt en de liefde niet vrij kan stromen. Daarnaast hebben adhd’ers vaak moeite met sleur, waardoor ze op zoek gaan naar prikkels en vertier. Dit kan zich in allerlei vormen uiten. Bijvoorbeeld in impulsieve keuzes, waar de niet-adhd partner niet op zit te wachten, zoals impulsaankopen, teveel ondernemen of zelfs affaires. Er is gelukkig van alles te doen. Maar daar zit wel een stevige uitdaging.’
Hoe kun je je partner met adhd het beste ondersteunen, zonder daarbij jezelf te verliezen?
‘Een partner met adhd heeft steun nodig, maar de basis ligt in zelfredzaamheid. Daarmee bedoel ik dat de adhd’er zijn of haar eigen boontjes kan doppen, en verantwoordelijkheid neemt voor de uitdagingen die bij adhd horen. Puur emotionele steun kan enorm helpen, dat diegene even kan leeglopen en zich niet veroordeeld voelt. Want zichzelf veroordelen, dat doen adhd’ers bij zichzelf vaak al. Het is een eenzame klus om adhd te hebben en niet makkelijk uit te leggen, dus begrip krijgen voor je situatie kan dan heel fijn zijn. Maar de niet-adhd'er kan zich ook zeer eenzaam en onbegrepen voelen. Koppels komen vaak bij mij in die gedeelde eenzaamheid. Ze voelen zich beiden al een langere tijd onbegrepen door hun partner, omdat die fundamenteel anders denkt. Een gezonde dynamiek ontstaat wanneer de adhd’er zichzelf goed kent, begrijpt wat hij of zij nodig heeft en dit helder communiceert. In plaats van de partner afhankelijk te maken, is het belangrijk dat de adhd’er de ‘coach’ van de partner wordt in zijn of haar eigen behoeften, en niet andersom. Door regie te nemen en positief bij te dragen aan de relatie, blijft de verbinding gelijkwaardig en volwassen. Kortom: ken je eigen gebruiksaanwijzing en weet die over te dragen.’
‘Het is een eenzame klus om adhd te hebben en niet makkelijk uit te leggen, dus begrip krijgen voor je situatie kan dan heel fijn zijn.’
Stel, je loopt veel tegen conflicten aan in je relatie, waarin één of misschien wel allebei de partners adhd heeft. Wanneer is het raadzaam om hulp in te schakelen?
‘Zo snel mogelijk. Ik zeg dit weliswaar met een knipoog, maar mijn advies is: ga in relatietherapie als het nog goed gaat. Als je een tweedehands auto koopt, moet je er ook mee door een eerste keuring. Pas als de auto is onderzocht, mag je de weg op. Hoe eerder je de disfunctionele patronen binnen de relatie doorhebt, des te langer je plezier van elkaar hebt in de relatie. En zeker in een relatie waarin adhd een rol speelt, zijn de conflicten die ontstaan vaak niet uit onwil. Het zijn de meeste gevallen niet-gekozen uitdagingen, die voortkomen uit het feit dat een van beide partners adhd heeft. Dus hoe eerder je erbij bent, hoe meer opties en handelingsmogelijkheden je hebt. Dat voorkomt heel veel leed en gedoe op langere termijn. Dus, wacht niet tot je in de problemen zit, maar ga in het eerste stadium van een relatie in relatietherapie. Plus, en dit is misschien een beetje “wij van WC-Eend”, maar het helpt als je naar een therapeut gaat die in voldoende mate kennis heeft heeft van neurodiversiteit in het algemeen, en in het bijzonder adhd. Dat voorkomt dat je als adhd’er alles weer helemaal vanaf nul uit moet gaan leggen aan zo’n therapeut.’
‘Als je een tweedehands auto koopt, moet je er ook mee door een eerste keuring. Pas als de auto is onderzocht, mag je ermee de weg op. Hoe eerder je de disfunctionele patronen binnen de relatie doorhebt, des te langer je plezier van elkaar hebt in de relatie.’
Tot slot: een relatie met een adhd’er is niet alleen kommer en kwel. Wat zijn zoal de leuke kanten?
‘Adhd’ers als partner zijn vaak heel sprankelende mensen met veel energie. Ze brengen creativiteit in het leven, zijn openminded, avontuurlijk, erotisch… Daarmee bedoel ik levenslustig in brede zin. Ze kunnen ontzettend van het leven genieten en slingers ophangen. Het zijn soms ook fijne, passievolle minnaars, in een relatie ook niet onbelangrijk. En vaak zijn ze heel puur. Die puurheid, daar vallen mensen vaak voor.’
Heel veel dank, Edward!
Tips, tricks en aanraders
🫀We’re Not Really Strangers heb je misschien weleens voorbij zien komen op IG en zo niet: het is de titel van een merk wat mooi vormgegeven, gethematiseerde conversation starter kaarten uitgeeft. Ik (Carly) was daar eerst nogal sceptisch over. Als serial talker kon ik me niet voorstellen dat je suggesties nodig had om ergens over te praten. Je kunt zeggen dat ik m’n neus ophaalde voor het idee.
Totdat ik visueel voldoende esthetisch geprikkeld was door het populaire IG account en ik het bij een lieve vriendin op tafel zag staan. Na een ‘zullen we dat proberen’ en wat gegiechel verder, hebben we op slechts een handjevol kaarten drie uur lang een heel bijzonder gesprek gehad. Wat ik na 20+ jaar vriendschap indrukwekkend vind, we refereren er zelfs nog naar.
Om die reden heb ik onlangs de ‘Couples’ editie thuis geïntroduceerd. Elkaar het hemd van het lijf vragen lijkt bijna onuitgesproken voor en/of in de beginfase van een relatie (aka de snuffelstage) te gebeuren, zelfs als je zo nieuwsgierig bent als ik. Maar vragen krijgen is ook leuk, zeker als die voor de verandering eens niet adhd-uitleg-gerelateerd zijn.
Ik voelde me ondanks mijn enthousiasme toch wat ongemakkelijk toen ik m’n partner eenmaal het glimmende doosje liet zien en blij uitlegde dat we elkaar allemaal vragen gingen stellen. Maar zelfs hij vond het leuk. Hij is Deens, die vinden bijna niets leuk.
Goed, hoe speel je zoiets? De website legt dat zelf het beste uit. In het kort: elke set heeft ±150 vragen en die zijn opgedeeld in drie levels. Voor ‘Couples’ gaat de eerste over perceptie (‘wat droeg ik op onze eerste date'), daarna komt connectie (‘hoe ben ik positief veranderd in onze relatie’) en als laatste reflectie (‘wat zouden we volgens jou vaker mogen doen’). Wees gewaarschuwd voor connectie, belooft de site. Een terechte disclaimer.
Onder andere de Couple set is in NL te koop bij Urban Outfitters (€29).
TGIF 🎉
Tiktok failed to load.Enable 3rd party cookies or use another browser
Stuur ons door 💌
Ken je iemand die deze nieuwsbrief zou waarderen? Stuur ze deze inschrijflink.
👋🏽Tot snel!